พระนารายณ์ทรงปืน
กรุวัดพระศรีรัตนมหาธาตุ จ.ลพบุรี

พระนารายณ์ทรงปืน มีลักษณะเหมือนพระกำแพง ขนาดค่อนข้างใหญ่ มีทั้งเนื้อดินและเนื้อชิน พระนารายณ์ทรงปืนเป็นพระเครื่องศิลปะลพบุรีบริสุทธิ์ ที่ไม่ได้เอาศิลปะยุคอื่นสมัยใดมาแทรกไว้เลย และเป็นพระเครื่องที่สร้างตามคตินิยมทางพระพุทธศาสนาลัทธิมหายาน อันเป็นลัทธิความเชื่อและนับถือในพระโพธิสัตว์ อีกทั้งเน้นในเรื่องอภินิหารย์และความศักดิ์สิทธิ์ที่ขอมโบราณนับถือโดยประยุกต์รวมกันระหว่าง พระพุทธศาสนาและศาสนาพราหมณ์ที่ขอมมีการนับถือกันมาแต่เดิม

ลักษณะพิมพ์ของพระนารายณ์ทรงปืน ตรงกลางจะเป็นรูปพระปางนาคปรก อันเป็นพระพุทธรูปปางที่นิยมสร้างกันมากในสมัยลพบุรี ด้านขวาขององค์พระจะมีพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร และด้านซ้ายจะมีนางปัญาบารมียืนประทับอยู่ในซุ้มเรือนแก้ว แต่ถ้าวิเคราะห์และมองกันให้ดีแล้ว ที่ว่าเป็นพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร และนางปัญาบารมีนั้น ไม่น่าจะถูกต้อง เพราะไม่ค่อยพบรูปสมเด็จพระพุทธองค์ ปรากฏพร้อมกับรูปพระโพธิสัตว์อวโลกิเตศวร แล้วถ้าได้ศึกษาประวัติศาสตร์เกี่ยวกับขอมโบราณแล้ว จะเห็นได้ว่า ขอมมีการนับถือศาสนาพราหมณ์มาก่อนรูปเคารพทางศาสนาจึงสร้างเป็นเทวรูปหรือศิวลึงค์ ต่อมาเมื่อขอมยอมรับพระพุทธศาสนา แต่ก็เป็นลัทธิมหายาน การสร้างรูปเครรพจึงออกมาเป็นแบบกึ่งพระพุทธรูป และเทวรูป แต่ก็แสดงออกมาในทางพระพุทธรูปมากกว่า อันนี้ย่อมเป็นการแสดงว่า ขอมยอมรับในอิทธิฤทธิ์ของสมเด็จพระพุทธองค์ว่า เหนือกว่าเทพเจ้าทางลัทธิศาสนาพราหมณ์ที่ตนนับถือมาแต่เดิม ฉะนั้น พระนารายณ์ทรงปืนที่เรียกๆกันนี้ ตรงกลางเป็นพระพุทธรูปปางนาคปรกน่ะถูกแล้ว แต่ที่ยืนขนาบด้านขวา-ซ้าย น่าจะเป็นพระศิวะ กับ พระนางอุมา พระมเหสีของพระศิวะเสียมากกว่า ซึ่งจากรูปเครรพนี้ เป็นการแสดงให้เห็นว่า ขอมได้ยอมรับในบารมีของสมเด็จพระพุทธองค์ว่าเหนือกว่าเทพเจ้าในศาสนาพราหมณ์ ยิ่งเป็นรูปสมเด็จพระพุทธองค์ประทับนั่งอยู่บนขนดพญานาค ซึ่งอยู่สูงกว่าพระศิวะ กับนางอุมา ก็ยิ่งบอกความหมายอย่างชัดเจนแล้ว

จากรูปพระศิวะซึ่งมีสี่กร ในพระเครื่องพิมพ์นี้ หลายคนได้มองไปว่า เป็นรูป "พระนารายณ์" จึงมีเหตุผลประการหนึ่งที่ทำให้เรียกพระเครื่องพิมพ์นี้ว่า "พระนารายณ์ทรงปืน" แต่ถ้าเอากันตามประวัติแล้ว ไม่ใช่จะใช่พระนารายณ์ทรงปืน แต่ต้องเป็นพระศิวะดังได้กล่าวไว้ข้างต้น

เหตุผลก็คือว่า ความเชื่อในลัทธิศาสนาพราหมณ์นั้น พระศิวะถือว่าเป็นเทพผู้ยิ่งใหญ่ที่สุดกว่าเทพองค์อื่นๆ แม้ว่า ในลัทธิศาสนาพราหมณ์ จะมีเทพผู้ยิ่งใหญ่อยู่ 3 องค์ คือรวมเอาพระนารายณ์ กับพระพรหมเข้าไปด้วย แต่ 2 องค์หลังนี้ยังมีฤทธิ์สู้พระศิวะไม่ได้ แม้แต่เทวรูปสมัยขอมแบบที่ยืนและมีการพบเห็นและเรียกว่า เทวรูปพระนารายณ์นั้น ก็น่าจะเป็นเทวรูปพระศิวะเสียมากกว่า รูปพระนารายณ์น่าจะสร้างแบบทรงพญาครุฑ เหตุผลก็คือว่า พระศิวะเป็นเทพผู้ยิ่งใหญ่ที่สุดในความเชื่อของศาสนาพราหมณ์ เมื่อมาสร้างรูปเคารพคู่กับสมเด็จพระพุทธองค์ ขอมจึงน่าจะเลือกเอาพระศิวะมากกว่า แล้วการสร้างรูปเคารพทางศาสนาพราหม์ที่เป็นเทวรูปผู้หญิง ก็นิยมสร้างเป็นพระมเหสีของพระศิวะ เมื่อเทวรูปผู้หญิงของศาสนาพราหมณ์สร้างเป็นรูปพระนางอุมา ฉะนั้น เทวรูปผู้ชายที่ยืนเคียงคู่กันจึงต้องเป็นพระศิวะ ในภาพของพระนารายณ์ที่เราพบเห็นกันนั้น มักจะมี 4 กร ครั้นเห็นเทวรูปในพระเครื่องพิมพ์นี้มี 4 กร จึงได้ทึกทักเอาว่าเป็นพระนารายณ์ พระศิวะสามารแสดงอิธิฤทธิ์ให้มีหลายๆ กรได้ และได้มากกว่าพระนารายณ์เสียอีก การสร้างเทวรูปพระศิวะมี 4 กร ก็มีการสร้างได้เหมือนกัน ใช่ว่าหากเป็นเทวรูปมี 4 กรแล้ว จะต้องเป็นพระนารายณ์เสมอไปไม่ ซึ่งความเข้าใจผิดอันนี้ จึงทำให้มีการเรียกเทวรูปพระศิวะทรงโค เป็นพระนารายณ์ทรงโค และมีการเรียกผิดมาจนกระทั่งทุกวันนี้ ที่บ่งบอกโต้งๆ เลยว่า เป็นเทวรูปพระศิวะ เนื่องจากในคัมภีร์ของศาสนาพราหมณ์ได้บอกเอาไว้อย่างชัดเจนว่า พาหนะของพระศิวะคือ โค และโคก็เป็นสัตว์ศักดิ์สิทธิ์ตามความเชื่อของผู้ที่นับถือศาสนาพราหมณ์มาจนกระทั่งบัดนี้ ส่วนพาหนะของพระนารายณ์นั้นเป็นครุฑต่างหากครับ

พระนารายณ์ทรงปืนชองแท้นั้นมีการสร้างครั้งแรกสมัยลพบุรี จึงมีการพบพระเครื่องพิมพ์นี้มากที่ จ.ลพบุรี โดยกรุที่พบพระนารายณ์ทรงปืนมากที่สุดคือ กรุวัดพระศรีรัตนมหาธาตุ และในกรุวัดร้างในเขต จ.ลพบุรีอีกบางแห่ง ส่วนที่กรุลานทุ่งเศรษฐี จ.กำแพงเพชร กับ กรุเขาพนมเพลิงสวรรคโลก จ.สุโขทัย ก็มีการพบพระนารายณ์ทรงปืนเช่นเดียวกัน แต่ 2 กรุหลังนี้ ถ้าดูจากศิลปะประวัติ และพระเครื่องพิมพ์อื่นๆ ที่บรรจุอยู่ภายในกรุเดียวกันแล้ว น่าจะสร้างหลังสมัยลพบุรี เพียงแต่ได้รับอิทธิพลทางศิลปะลพบุรีเท่านั้นเอง


[ พระบูชา ][ พระกรุ] [ พระเกจิฯ ] [ เหรียญ ] [ เครื่องราง ] [ พระแท้แปลกตา ] [ พระใหม่มาแรง ]
[ ไฮไลทฺ์ ] [ สรรพสาระ ] [ วิเคราะห์สถานการณ์ ]
[ Amulet Gallery ] [ เวบบอร์ด ]

กลับไปหน้าแรก


Copyright(c) 2002 by saranugrompra.com
presented by saranugrompra@yahoo.com